Menu

Zogniskowany wywiad grupowy (tzw. fokus, FGI)

Odbywa się w grupach 8 – 12 osobowych, które omawiają ściśle określony problem pod kierunkiem tzw. moderatora, którego zadaniem jest podtrzymywanie zainteresowania grupy zagadnieniem. Typowa sesja trwa od 1,5 godziny do 2 godzin. Fokus na ogół jest rejestrowany (kamera, dyktafon) i bezpośrednio obserwowany. Czasami – w odpowiednio wyposażonych studiach do fokusów – wywiad jest obserwowany (przy wykorzystaniu lustra weneckiego przepuszczającego obraz tylko w jedną stronę). Po przeprowadzeniu badania uczestnicy wywiadu otrzymują symboliczną gratyfikację.

Grupa uczestników wywiadu zogniskowanego powinna być homogeniczna ze względu na pewną cechę i spełniać określone kryteria – demograficzne (płeć, wiek, dochody), kryteria wynikające z celu badania (wynikające z metody, niezbędne do odpowiedniego funkcjonowania grupy i uzyskania jak największej ilości informacji np. kreatywność respondentów).

Prowadzący badanie to moderator – osoba o odpowiednim przygotowaniu merytorycznym do realizacji tego typu badań i odpowiednich cechach osobowościowych. W trakcie prowadzenia badania moderator posługuje się wcześniej przygotowanym scenariuszem do wywiadu zogniskowanego, zawierającym badania oraz odpowiadające im pytania zadawane podczas badania. Lista pytań może być modyfikowana i uzupełniana w zależności od wypowiedzi uczestników badania. Dyskusja ta jest pogłębiona.

Wywiad grupowy może występować w kilku odmianach:

Grupa przedłużona (5udytowi group). Trwa dłużej niż standardowy wywiad grupowy (fokus) do 3-4 godzin. Stosowany jest najczęściej, gdy temat jest rozbudowany i skomplikowany lub osobisty i trudny (więcej czasu wymaga nawiązanie dobrego kontaktu z grupą) lub wymaga zastosowania bardziej skomplikowanych i czasochłonnych technik projekcyjnych lub wielu technik projekcyjnych (techniki, które służą uzyskania pożądanych informacji pośrednio, dotarciu do nieuświadamianych postaw i tego, o czym badani nie potrafią swobodnie mówić). Wywiad, w zależności od potrzeb, może być przeprowadzany ze standardową liczbą uczestników lub mniejszą, jak w mini grupie.

Grupa powtarzana/powracająca/panelowa (reconvenced group) – są to zogniskowane wywiady grupowe powtarzane co najmniej dwukrotnie z tymi samymi uczestnikami, po upływie określonego czasu lub po wprowadzeniu jakiejś istotnej zmiany. Metodę tę stosuje się, gdy badanie dotyczy zmian opinii pod wypływem nowego doświadczenia oraz jakościowej zmiany postaw

Gry decyzyjne – metoda badawcza łączone z wywiadem grupowym. Symulacyjne gry decyzyjne polegają na udziale decydentów w analizowaniu trudnych sytuacji, formułowaniu pytań i wniosków, podejmowaniu decyzji, stosowaniu znanych im procedur. Gry symulacyjne pozwalają na sprawdzenie rzeczywistej, a nie deklarowanej, znajomości procedur, instrukcji wykonawczych oraz umożliwiają sprawdzenie, jak w praktyce procedury te i instrukcje wykonawcze są stosowane.

Panel ekspercki – element procesu gromadzenia danych w oparciu o schemat zbliżony do zogniskowanego wywiadu grupowego. Grupa zaproszonych ekspertów (teoretycy i praktycy) związanych z problematyką stanowiącą przedmiot dociekań badawczych podejmuje dyskusję wokół tematów zaproponowanych przez moderatora (względnie moderatorów). Panel ekspercki jest szczególnie przydatny w dokonywaniu ocen rekomendacji (propozycji aplikacyjnych) budowanych w oparciu o realizowane projekty badawcze. Możliwa jest wówczas kompetentna (wielostronna) ocena wniosków, proponowanych kierunków działań, reform, konkretnych rozwiązań. Konsultacje z ekspertami mogą być wykorzystywane na etapie weryfikacji ostatecznych wniosków na podstawie zebranych materiałów bazowych i służą przede wszystkim rozstrzygnięciu zasadności wniosków z badania oraz wypracowaniu rekomendacji dla dalszej realizacji.